Havuz suyunda sıfır tolerans: Pseudomonas, E. coli ve koliform için limit 0/100 ml

Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelik, havuz suyunun kimyasal niteliklerini Ek-1’de, fiziksel niteliklerini Ek-2’de ve mikrobiyolojik niteliklerini Ek-3’te tanımlıyor.

Ek-3’teki mikrobiyolojik sınırlar şunlar: toplam koloni (jerm) sayısı için TS EN ISO 6222 ile 37 °C’de 24 saatte en fazla 200 CFU/ml; toplam koliform bakteri ve E. coli için TS EN ISO 9308-1 ile 0/100 ml; Pseudomonas aeruginosa için TS EN ISO 16266 ile 0/100 ml. Analiz sıklığı ayda bir defa, havuz kullanımının yoğun olduğu dönemlerde ayda iki defa.

Ek-2’deki fiziksel istekler de sayısal: renk Pt/Co olarak 10 birim, bulanıklık SiO₂ veya Jackson birimi olarak 5 birim, sıcaklık kapalı havuzda 26–28 °C, açık havuzda 26–38 °C.

Havuz suyunda fekal kirlenmenin göstergeleri koliform ve E. coli’dir. Pseudomonas aeruginosa ise farklı bir soruyu yanıtlar: bakteri sulu ortamlarda, filtre yataklarında ve boru yüzeylerinde biyofilm hâlinde tutunabilir.

Bu yüzden Pseudomonas bulgusu, tek bir kullanıcı kaynaklı anlık bulaştan çok sistemin kendisinde yerleşik bir sorunu düşündürür: yetersiz devridaim, filtre bakımının aksaması, ölü hacimler. Mevzuatın bu parametre için de 0/100 ml demesi, sistem hijyeninin ürün hijyeni kadar önemli sayıldığını gösterir.

Yönetmelik bu konuda net bir sıra tanımlıyor: havuz suyundan alınan numunenin analiz sonucu Ek-1 ve Ek-2’de belirtilen niteliklere uygun çıkmazsa, uygunsuzluğun giderilmesi ve düzeltici önlemlerin alınması için işletici yazılı olarak uyarılır. Gerekli şartlar sağlandıktan sonra yeniden alınan numune uygun çıkarsa işletmeye herhangi bir işlem yapılmaz.

Ancak analiz sonuçları yine uygun çıkmazsa, havuzun faaliyeti belirtilen nitelikler sağlanıncaya kadar durdurulur. Yani havuz suyu analizi bir formalite değil, işletmenin açık kalıp kalmasını belirleyen bir denetim aracıdır.

Yönetmelik, numune alma ve analiz yapacak laboratuvarların Ek-1, Ek-2 ve Ek-3’te belirtilen parametrelerde yöntem akreditasyonu belgesi almış olmalarını şart koşuyor. Yani bu analizleri kimin yaptığı, sonucun geçerliliğinin bir parçasıdır.

Yönetmelik ayrıca şeffaflık getiriyor: havuzun açık olduğu süre içinde havuz suyuna ait sıcaklık, pH ve serbest klor değerleri ile suyun mikrobiyolojik özelliklerine ait en son analiz sonuçları, kullanıcıların görebileceği bir panoda yazıyla veya elektronik olarak ilan edilir.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, sıcaklık, pH ve serbest klor gibi parametrelerin işletici tarafından günde en az üç kez, dört saat aralıklarla analiz edilmesi gerektiğini belirtiyor. Laboratuvar analizi bu günlük ölçümlerin yerini almaz; onları doğrular.