Suda koliform ve E. coli: berraklık bir kanıt değildir

Dünya Sağlık Örgütü, güvensiz içme suyu, sanitasyon ve el hijyeni nedeniyle her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin ishalden öldüğünü tahmin ediyor. Yalnızca mikrobiyolojik olarak kirlenmiş suyun payı ise yılda yaklaşık 505.000 ishal kaynaklı ölüm.

Risk faktörleri ele alınsaydı önlenebilecek ölümler arasında 5 yaşın altındaki 395.000 çocuk var.

WHO’ya göre kirlenmiş su ve yetersiz sanitasyon kolera, ishal, dizanteri, hepatit A, tifo ve çocuk felci gibi hastalıkların bulaşıyla ilişkili.

Suda hastalık yapabilecek her etkeni tek tek aramak pratik değildir: bazıları seyrek, bazıları güç üretilir, bazıları için rutin yöntem yoktur. Bunun yerine gösterge yaklaşımı kullanılır.

Koliform bakteriler ve özellikle E. coli, insan ve hayvan bağırsak florasında bulunur. Suda saptanmaları, suya bir noktada dışkı kaynaklı madde karıştığı anlamına gelir — yani aynı yolla bağırsak patojenlerinin de girmiş olabileceği. Fekal enterokoklar ikinci bir gösterge grubudur ve çevre koşullarına daha dayanıklı oldukları için kirlenmenin daha eski olduğu durumlarda da bulgu verebilir.

Aerobik koloni sayımı ise patojen aramaz; suyun genel bakteri yükünü verir. Yükselen bir sayım, dezenfeksiyonun zayıfladığını veya depoda/hatta bir sorun oluştuğunu erken haber verir.

Aynı gösterge mantığı yüzme havuzu mevzuatında da sayısal bir karşılık buluyor: Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelik’in Ek-3’ünde toplam koliform bakteri ve E. coli için sınır değer 0/100 ml olarak tanımlanıyor.

Bu, gösterge bakterilerin “az bulunabilir” bir parametre olmadığını gösteriyor: tolerans sıfırdır.

Su analizinde sonucun anlamı, numunenin alındığı noktaya bağlıdır. Şebekenin girişinden alınan uygun bir sonuç, tesis içindeki bir deponun veya uzun bir kolun durumunu göstermez.

Bu yüzden bir işletmede izleme planı genellikle birden çok noktayı kapsar: giriş, depo çıkışı, en uzak kullanım noktası ve varsa ayrı sistemler (mutfak, buz makinesi, duş hatları). Sonuçların zaman içinde aynı noktalardan izlenmesi, tek seferlik bir “uygun” belgesinden daha çok şey söyler.